Als je nieuwe kleren uitzoekt kijk je meestal eerst naar hoe het eruit ziet, of het goed past en hoe duur het is. Maar wat minstens zo belangrijk is, is de keuze van de stof. Want de kledingindustrie is een behoorlijke vervuiler. Bij de productie worden er veel water, pesticiden en chemicaliën gebruikt die zorgen voor flink wat afval en CO₂-uitstoot.
Wil je toewerken naar een duurzame garderobe, dan is het goed om te kiezen voor stoffen met een lage milieu-impact.
Duurzame kledingstoffen
Tencel / Lyocell
Een stof die ik steeds vaker voorbij zie komen is TENCEL (of Lyocell)*, wat gemaakt wordt van houtpulp van bomen. Vooral van eucalyptus en beukenbomen die duurzaam beheerd worden. Het voordeel van eucalyptusbomen is dat ze veel minder water nodig hebben dan katoen. Het is daarom een stuk duurzamer. En het water dat wordt gebruikt tijdens het productieproces wordt weer hergebruikt.
De stof van TENCEL is zacht, soepel en ademend en het voelt vaak fijner aan dan standaard katoen. Ook is TENCEL Lyocell beter in het afvoeren van vocht dan katoen. Om die reden hebben wij er een dekbedovertrek van. Want ook voor duurzaam beddengoed wordt Tencel gebruikt.
* Tencel en Lyocell zijn in principe hetzelfde, maar TENCEL is een specifiek merk dat strengere kwaliteitscontroles heeft. Ook worden bij TENCEL de gebruikte oplosmiddelen in hoge mate teruggewonnen.
Biologisch katoen
Katoen op zich is al een natuurlijke vezel, maar zoals je misschien wel weet is het telen van katoen ontzettend belastend voor het milieu. Tijdens de teelt worden er grote hoeveelheden water verbruikt, en er worden veel pesticiden en chemische middelen gebruikt. Bij biologisch katoen kan er nog steeds veel water worden gebruikt, maar het wordt geteeld zonder synthetische pesticiden en kunstmest, en heeft daardoor minder impact op de bodem en het water.
Omdat de productie minder belastend is, en de vezel biologisch afbreekbaar is, is dit een goede keuze.
Linnen & Hennep
Linnen (van vlas) en hennep (van de hennepplant) zijn één van de meest milieuvriendelijke natuurlijke stoffen. De planten vragen relatief weinig water. Daarnaast zijn ze meestal resistent tegen plagen, en kunnen ze goed groeien in vrij arme grond. Onder de geschikte omstandigheden kunnen deze gewassen daarom vaak met relatief weinig of geen bestrijdingsmiddelen worden geteeld.
Wat ik zelf een groot voordeel vind van linnen en hennep dat het een sterke en ademende stof is. Ik heb blousjes van linnen die al jaren oud zijn, maar ze zien er nog heel mooi uit. Geen gaatjes en beschadigingen die je al snel terugvind in shirtjes van polyester en dergelijke. Het is vooral een fijne stof in de zomer omdat het lekker luchtig draagt.
Misschien houd je niet zo van linnen en hennep omdat de stof wat ruw aanvoelt op je huid. Dat is tenminste mijn ervaring. Toch blijft dat niet zo, want hoe langer je het draagt, hoe zachter de stof wordt.
Gerecyclede materialen
Soms worden er in kledingstoffen gerecyclede vezels gebruikt zoals gerecycled katoen of wol. Dit is duurzaam want het vermindert de vraag naar nieuwe grondstoffen.
Ook polyester kan worden gerecycled van bijvoorbeeld oude PET-flessen. Op zich is het om die reden duurzaam, echter, er zitten wel microplastics in gerecycled polyester. Ik zou er daarom zelf niet zo snel voor kiezen, maar dat is mijn persoonlijke keuze. Wel is het qua grondstoffengebruik beter dan nieuw polyester.
Kledingstoffen die je beter kunt vermijden
Als je wilt overstappen op duurzame kleding dan kun je de volgende kledingstoffen het beste zoveel mogelijk vermijden.
Standaard katoen
Telen kost veel water, en vaak worden pesticiden en kunstmest gebruikt. Dit zorgt voor vervuiling en uitputting van de bodem.
Polyester
Polyester is één van de meest gebruikte kledingstoffen. Je komt het tegen in T-shirts, blousjes, jurken, sportkleding en fleecevesten. Het is een stof die vaak goedkoop is, nauwelijks kreukt en snel droogt. Maar polyester is gemaakt van aardolie, een fossiele grondstof die niet hernieuwbaar is. Bovendien komen er bij het produceren broeikasgassen vrij en kost het veel energie. Een ander nadeel is dat het microplastics bevat die uiteindelijk in het milieu terechtkomen.
Andere synthetische stoffen zoals nylon, acryl en elastaan
Naast polyester zijn er nog meer synthetische kledingstoffen zoals nylon (polyamide), acryl en elastaan. Net als polyester worden deze meestal gemaakt van aardolie.
Nylon wordt veel gebruikt voor sportkleding, zwemkleding en panty’s. Het is sterk en elastisch, maar de productie kost enorm veel energie.
Acryl kom je vaak tegen in truien en vesten omdat het een goedkoop alternatief is voor wol. Helaas kan deze stof tijdens het wassen ook plastic microvezels verliezen.
Elastaan (ook wel spandex of Lycra genoemd) wordt vooral aan kleding toegevoegd om het rekbaar te maken. Bijvoorbeeld in spijkerbroeken met stretch of shirtjes. Een klein beetje elastaan zorgt er wel voor dat je kleding wat comfortabeler zit, maar het maakt het recyclen van de stof vaak wel lastiger.
Het grootste nadeel van bovenstaande synthetische materialen is dat ze niet biologisch afbreekbaar zijn.
Combinaties of mengsels van natuurlijke en synthetische vezels
Bijvoorbeeld poly-katoen (polycotton), of kleding met elastaan voor stretch. Gemengde vezels zijn vaak lastiger te recyclen en soms zelfs onmogelijk.
Viscose en bamboeviscose
Viscose wordt vaak gezien als een natuurlijk alternatief voor polyester. En op zich klopt dat ook wel, want het wordt gemaakt van natuurlijke cellulose (uit hout of andere planten) die chemisch wordt verwerkt tot een nieuwe vezel. Toch betekent dat niet automatisch dat viscose duurzaam is. De productie gaat vaak gepaard met ontbossing, chemische vervuiling en een hoog waterverbruik, waardoor het een grote milieu impact heeft.
En dan is er nog bamboeviscose. Je zou denken dat dat duurzamer is, want bamboe groeit ontzettend snel en er zijn meestal maar weinig bestrijdingsmiddelen nodig. Maar ook bij bamboeviscose is hetzelfde chemische proces nodig als bij gewone viscose. Het is dus niet persé beter dan gewone viscose.
Gelukkig zijn er ook fabrikanten die duurzaam werken, bijvoorbeeld door minder chemicaliën te gebruiken en het hout uit verantwoord beheerde bossen te gebruiken. Het is daarom niet alleen belangrijk om naar de soort stof te kijken, maar ook naar de manier waarop het geproduceerd wordt. Ik snap dat dat niet iets is wat je in de winkel uit gaat zoeken, maar mijn ervaring is, dat wanneer het duurzaam is geproduceerd, dit vaak duidelijk op de kledingkaartjes vermeld staat. Een kledingmerk dat duurzaam is, wil dit ook uitdragen.
Is duurzaam wel ècht zo duurzaam?
Hoe goed je ook bezig bent om duurzame kleding te kopen, besef dat er geen stof bestaat die 100% milieuvriendelijk is. Ook duurzame stoffen hebben een impact op het milieu want ook daar is water en het gebruik van land voor nodig. En uiteraard ook het transport.
Welke kledingstof kun je het beste kiezen?
Als je nieuwe kleding koopt is het dus verstandig om even op het label te kijken. Zelf kies ik het liefst voor biologisch katoen en linnen, omdat deze materialen vaak een lagere milieu-impact hebben dan de standaard alternatieven, al heb ik daar nog niet veel van in mijn kast hangen. Kleine stapjes 😉.
Polyester en andere synthetische stoffen probeer ik zoveel mogelijk te vermijden. Niet alleen omdat ze niet duurzaam zijn en microplastics kunnen afgeven, maar ook vanwege de statische elektriciteit. Ik heb nog een paar kledingstukken die grotendeels uit polyester bestaan, en elke keer als ik ze draag krijg ik een schok zodra ik iets aanraak. Vooral in de winter, wanneer de lucht in huis vrij droog is. Zelfs de katten aaien is dan een probleem, want die krijgen ook een schok 😿. Zo zielig! Eigenlijk zou ik die kledingstukken weg moeten doen, maar omdat ze best prijzig waren en ik ze nog steeds leuk vind, vind ik dat ook weer zonde.
En daarmee kom ik meteen bij een ander belangrijk punt. Het materiaal waarvan kleding is gemaakt zegt niet alles over hoe duurzaam het is. Want kleding die je al hebt en nog jarenlang draagt, is vaak een betere keuze, dan een nieuw kledingstuk van een duurzame stof die na een paar keer dragen in de kast blijft liggen.
Wil je nog meer doen om je kledingkast te verduurzamen? Lees dan ook mijn tips voor milieuvriendelijk kleding kopen.
Geef een reactie