Ecowijs

Kun jij aan een pot honig zien of er echte of namaakhoning inzit? Ik in ieder geval niet. Ik koop mijn honing altijd op de markt bij een honingkraam en betaal er iets meer dan €7,- voor, dus ik ga er altijd vanuit dat het om echte honing gaat. Maar er is voor mij geen manier om het te checken, dus zeker weten doe ik het niet.

Toen ik dit artikel in 2021 schreef noemde ik een aantal testjes die je kon doen om te controleren of je met echte of namaak honing te maken had. Bijvoorbeeld door te kijken of de honing na verloop van tijd kristalliseert, en hoe snel het oplost in water.

Inmiddels weet ik dat deze testen niet betrouwbaar zijn, en dat het zelfs voor laboratoria lastig is om de echtheid van honing te controleren. Hoe kun jij dan weten wat je echt koopt? En waar kun je dan wel op letten?

De verschillen tussen pure (echte) honing en namaak honing

Misschien koop jij honing omdat je de smaak lekker vindt en maakt het je helemaal niet uit of het echt is of niet. Maar als je honing wilt nemen om van de gezondheidsvoordelen gebruik te maken, dan is het wel handig dat je de pure variant in huis haalt. Onbewerkte honing behoudt enzymen en antioxidanten, terwijl namaakhoning (vaak gemengde importhoning) in de meeste gevallen sterk verhit en gefilterd wordt, waardoor de voedingswaarde verloren gaat.

Wat is echte honing?

Echte, pure honing is de zoete stof die bijen maken van nectar of andere natuurlijke afscheidingen van planten. Een pot echte honing bestaat dan ook uit alleen maar honing. Er mogen geen suiker, water, kleurstoffen, aroma’s of andere ingrediënten aan worden toegevoegd.

Wat is namaakhoning?

Met namaakhoning wordt meestal bedoeld dat er met de honing is gesjoemeld. Bijvoorbeeld door er suikerstroop aan toe te voegen zodat er voor veel minder geld meer honing kan worden verkocht. Maar er wordt ook gesjoemeld door een een andere herkomst te vermelden dan waar de honing daadwerkelijk vandaan komt, of andere ingrediënten toe te voegen.

Het vervelende is dat de samenstelling op zo’n manier is gemaakt, dat je vaak niet kunt zien of proeven dat er iets aan de honing is toegevoegd.

Kun je zelf testen of honing echt is?

Nee, jammergenoeg kun je niet zelf eenvoudig en met zekerheid vaststellen of de honing die je hebt gekocht puur is, of dat er iet aan is toegevoegd. Er wordt online vaak gedeeld hoe je dit zelf zou kunnen testen, maar dit klopt niet. Vaak gaat het om deze testen:

De test met een glas water

Bij deze test doe je een lepel honing is een glas water, en kijk je wat er gebeurt. Blijft de honing als een dikke klont bij elkaar, dan zou hij echt zijn. Lost hij snel op, dan zou het om namaakhoning gaan.

Echter, hoe snel honing oplost hangt helemaal van de temperatuur van het water af, en de dikte van de honing. Uiteindelijk lost elke honing gewoon op in water. Dat zegt dus niks over de samenstelling.

Kijken of de honing kristalliseert

Kristalliseren is een natuurlijk proces, en de glucose in honing kan na verloop van tijd gaan kristalliseren. Het wordt dan dik, korrelig en soms zelfs helemaal hard. Maar ook hier hangt het helemaal af van de temperatuur, het vochtgehalte, de verhouding tussen glucose en fructose, en de bloemen waarvan de nectar afkomstig is. Sommige kristalliseren heel snel, terwijl het bij andere heel lang vloeibaar kan blijven. Dit betekent dus niet dat er automatisch iets mis mee is.

Honing op een lepel

Er is ook nog een test waarbij je moet kijken of de honing van de lepel afloopt of dat het erop blijft zitten. Maar dit hangt wederom van de honingsoort af. Dikke honing is niet automatisch echt, en dunne honing is niet automatisch verdund. Zo heb ik zelf ook altijd een dunne en een dikke honing in huis, die dus beide puur zijn. De dunne gebruik ik voor in de thee, en de dikke voor op brood.

Waar kun je dan wel op letten bij het kopen van honing?

Zekerheid krijg je dus niet door zelf bepaalde testjes te doen. Maar er zijn wel manieren waarop je een bewustere keuze kunt maken.

1. Lees het etiket

Om erachter te komen of je met echte of namaak honing te maken hebt is het in eerste instantie natuurlijk handig om het etiket te lezen. Er mag eigenlijk maar één ingrediënt op staan en dat is honing. Staat er iets op van honingsiroop, high fructose corn syrup, commerciële glucose of een andere naam voor suiker, dan heb je sowieso te maken met namaak honing.

Nu is het niet zo dat het etiket fraude helemaal uitsluit. Een fabrikant die bewust suikerstroop toevoegt zal dit waarschijnlijk niet netjes op de verpakking vermelden.

2. Controleer het land van herkomst

Sinds 14 juni 2026 gelden er in de Europese Unie strengere regels voor het vermelden van de herkomst van honing. Wanneer een pot een mengsel bevalt van honing uit meerdere landen, dan moeten de landen op de nieuwe etiketten in aflopende volgorde worden vermeld. Ook moet het percentage honing per land op de verpakking staan. Dus bijvoorbeeld:

• Spanje: 45%
• Oekraïne: 35%
• China: 20%

Oudere potten die vóór 14 juni al een etikel hadden gekregen, mogen nog worden verkocht totdat de voorraad op is. Je kunt daarom nu nog potten tegenkomen waarop staat ‘mengsel van EU- en niet-EU honing’.

3. Kijk naar de prijs

Een hoge prijs voor honing geeft je niet direct de zekerheid dat het puur is, en goedkope honing hoeft niet persé nep te zijn. Toch is het vaak wel een signaal. Het produceren en oogsten van honing kost veel tijd en geld, dus voor pure honing betaal je eigenlijk altijd meer.

4. Koop de honing bij een lokale imker

Dit is wat ikzelf altijd doe en voor mijn gevoel heb je op deze manier de meeste kans op goede pure honing. Je krijgt in ieder geval heel wat meer informatie (als je daarom vraagt) dan wanneer je een pot in de winkel zou kopen. Bijvoorbeeld waar de bijenkasten staan, wanneer de honing is geoogst en of het om honing uit één gebied gaat.

Tips

• Kijk eens op de markt of er ook een imker staat met potten honing. Je mag er dan vanuit gaan dat je echt pure honing in huis haalt. Het is erg lekker in de thee, maar ook verwerkt in een zelfgemaakte scrubcrème is het heerlijk.
• Let op de prijs. Echte honing is best prijzig. Zo betaal ik voor een pot honing op de markt al snel zo’n €7,-. In de supermarkt kan ik al een pot kopen voor minder dan €2,-. Dat kan gewoon niet pure honing zijn.

Zeker weten of je pure honing koopt is best wel moeilijk. Of je moet er met je neus bovenop staan. Nu ik het zeg, misschien is dat een idee, gewoon zelf een bijenkorf in de tuin plaatsen!