Er zijn tegenwoordig zoveel verschillende producten te krijgen dat je soms de bomen door het bos niet meer ziet. Van crèmes, make-up en zonnebrandcrėme tot speelgoed van kinderen. Natuurlijke producten, maar ook veel synthetische en chemische versies die vol zitten met schadelijke stoffen.
De verschillen zijn soms moeilijk te zien. Dit heeft er vooral mee te maken dat fabrikanten al ‘natuurlijk’ op het label mogen zetten wanneer er maar een paar natuurlijke ingrediënten aan het product zijn toegevoegd. Dit kan nogal verwarrend zijn. Je denkt iets goeds te kopen maar uiteindelijk is dat niet altijd het geval.
Om producten met schadelijke stoffen te vermijden kun je natuurlijk ook zelf de ingrediënten checken. Je moet dan echter wel weten waar je op moet letten.
Ingrediënten waar ik extra kritisch naar kijk
Parfum en geurstoffen
Ik snap heel goed dat fabrikanten parfum toevoegen aan verzorgingsproducten. Een shampoo of bodylotion die lekker ruikt is nu eenmaal aantrekkelijker dan eentje die nergens naar ruikt. Maar als je een gevoelige huid hebt dan is parfum één van de eerste dingen waar ik naar zou kijken. Parfum of aroma’s kunnen bestaan uit meerdere geurstoffen, en bij sommige mensen kunnen deze stoffen een allergie, jeuk of andere klachten veroorzaken. Namen die je tegen kunt komen zijn:
- Limonene
- Linalool
- Citral
- Geraniol
- Coumarin
Vooral bij producten die lang op de huid blijven zitten, zoals een dagcrème, bodylotion en deodorant is het goed om hier naar te kijken. Parfumvrij is vaak een betere keuze wanneer je snel last hebt van een gevoelige of geïrriteerde huid.
Sulfaten
Deze worden vaak gebruikt in reinigingsmiddelen zoals zeep en shampoo. Vaak staat er op de verpakking ‘sodium laureth’ of ‘sodium lauryl’. Sulfaten kunnen huiduitslag en irritatie veroorzaken. Het effect bij SLS is zelfs zo voorspelbaar, dat het in dermatologisch onderzoek wordt gebruikt als modelstof om huidirritatie op te wekken. Bij het kopen van shampoo is dit daarom ook altijd hèt ingrediënt waar ik als eerste naar op zoek ga, want ik kan er persoonlijk niet goed tegen.
Hoe merk je dat je gevoelig bent voor SLS?
Heb je na het wassen vaak:
- een trekkerige huid
- een droge hoofdhuid
- jeuk
- roodheid
dan zou ik eens een shampoo proberen zonder SLS of SLES. Het is wel zo dat SLES (Sodium Laureth Sulphate ) milder is dan SLS, maar het kan nog steeds voor irritatie zorgen.
Petrochemische en op aardolie gebaseerde stoffen
Er zijn veel verzorgingsproducten die petrochemische of op aardolie gebaseerde stoffen gebruiken, zoals minerale olie en paraffine. Je vindt ze vooral in babyolie lippenbalsem, mascara en handcrèmes (Vaseline of Nivea), gezichtscrèmes, haarproducten, deodorant, shampoo en parfums. Veel gebruikte namen zijn:
- Petrolatum
Paraffine
Mineral oil
Parraffinum Liquidum
Propyleenglycol
Deze stoffen leggen een vettig, waterdicht laagje over de huid wat bij langdurig gebruik een paraffineverslaving in de hand kan werken. Zonder het product voelt de huid dan droog en trekkerig aan. Daarnaast dragen ze niks bij aan de huid. Bij eczeem of psoriasis kan het overigens wel tijdelijk goed zijn om te gebruiken. Echter, de grondstoffen zijn niet duurzaam, niet biologisch afbreekbaar en ze vormen een zware milieubelasting. Nog een reden voor mij om het niet te gebruiken.
Oxybenzone en octylmethoxycinnamaat
Deze chemische stoffen worden vaak gebruikt in zonnebrandmiddelen en foundations en dienen als UV-filter.
Het Europese Scientific Committee on Consumer Safety onderzocht Benzophenone-3 opnieuw vanwege zorgen over mogelijke hormoonontregelende eigenschappen. Het comité vond de destijds toegestane concentratie van 6% niet veilig voor alle soorten zonnebrandproducten voor het lichaam. Vervolgens hebben ze de toegestane concentraties voor verschillende toepassingen aangepast. Voor lichaamsproducten geldt bijvoorbeeld een lagere maximale concentratie dan voor bepaalde gezichts-, hand- en lipproducten. Toch ga ik liever op zoek naar alternatieven met andere UV-filters, want die zijn er genoeg.
Parabenen
Dit is een synthetisch conserveringsmiddel dat huidirritaties kan veroorzaken. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat het de hormoonhuishouding kan verstoren. Er is al jaren veel ophef over parabenen.
Triclosan
Dit is een bacteriedodende en schimmelwerende stof die bijvoorbeeld veel voorkomt in antibacteriële zepen. Voor het milieu erg slecht omdat het moeilijk afbreekbaar is. Bij mensen verstoort het de hormoonhuishouding. Het Europese veiligheidscomité heeft inmiddels de toepassingen van dit middel beperkt dus je zult het minder vaak tegenkomen dan jaren terug.
Conserveermiddelen die formaldehyde afgeven
Formaldehyde is in verzorgingsproducten in de EU verboden en is geclassificeerd als kankerverwekkende stof en als huidsensibilisator (een onomkeerbare immunologische reactie waarbij het afweersysteem overgevoelig wordt voor een specifieke stof na huidcontact).
Toch kun je in verzorgingsproducten conserveermiddelen tegenkomen die tijdens het gebruik kleine hoeveelheden formaldehyde kunnen afgeven. Voorbeelden zijn:
- DMDM Hydantoin
- Imidazolidinyl Urea
- Diazolidinyl Urea
Deze stoffen worden gebruikt om te voorkomen dat bacteriën, gisten en schimmels in een product gaan groeien. Imidazolidinyl Urea en DMDM Hydantoin zijn voorbeelden van zogenaamde formaldehyde-releasers. De EU heeft de etiketteringsregels hiervoor aangescherpt. Wanneer een product meer dan 0,001% vrijgekomen formaldehyde bevat, moet tegenwoordig de waarschuwing “releases formaldehyde” op het product staan.
Phenoxyethanol
Dit is een conserveermiddel. Het Europese Scientific Committee on Consumer Safety heeft phenoxyethanol beoordeeld en concludeerde dat het bij gebruik als conserveermiddel tot maximaal 1% veilig is. Het kan echter wel problemen geven wanneer je een gevoelige of beschadigde huid hebt, zoals bij eczeem, rosacea of een verzwakte huidbarrière. De stof kan dan makkelijker doordringen in de huid wat kan zorgen voor roodheid, jeuk, steken of het kan een eczeem-uitslag uitlokken. Ook is de blootstelling hoger wanneer het product langer op de huid blijft zoals een dagcrème of zonnebrand of wanneer je meerdere producten met deze stof tegelijk opsmeert.
Welke keurmerken voor verzorgingsproducten?
Als je op zoek gaat naar een specifiek verzorgingsproduct, dan kan een keurmerk helpen bij het maken van een keuze. Kijk echter goed wát het keurmerk eigenlijk beoordeelt. COSMOS Organic gaat bijvoorbeeld over natuurlijke en biologische ingrediënten, terwijl AllergyCertified veel meer gericht is op het beperken van stoffen die allergieën of huidirritaties kunnen geven. Een duurzaam merk is dus niet automatisch een keurmerk voor een gevoelige huid.
- AllergyCertified. Dit keurmerk richt zich het meest direct op huidvriendelijkheid. Producten worden beoordeeld op onder andere allergenen, bepaalde hormoonverstorende en kankerverwekkende stoffen. Parfum en etherische oliën zijn bijvoorbeeld niet toegestaan binnen de criteria. De beoordeling wordt uitgevoerd door onder meer toxicologen en apothekers.
EU Ecolabel. In de eerste plaats een milieukeurmerk, maar bij cosmetica gelden óók beperkingen voor verschillende gevaarlijke stoffen, geurstoffen, conserveermiddelen, kleurstoffen en UV-filters. Het zegt dus meer dan alleen iets over de verpakking of duurzaamheid.
COSMOS Organic / COSMOS Natural. Betrouwbaar wanneer je specifiek natuurlijke of biologische cosmetica zoekt. COSMOS stelt eisen aan de herkomst en verwerking van ingrediënten en aan duurzaamheid. (Maar natuurlijk betekent niet automatisch hypoallergeen of beter voor een gevoelige huid).
NATRUE Natural / Organic. Bedoeld om echte natuurlijke en biologische cosmetica herkenbaar te maken. Bij NATRUE Organic moet minimaal 95% van de plantaardige en dierlijke ingrediënten afkomstig zijn uit gecertificeerde biologische landbouw of gecontroleerde wildpluk. Ook dit is dus vooral een keurmerk voor natuurlijke/biologische samenstelling, niet een garantie dat je nergens op kunt reageren.
Demeter is het internationale kwaliteitskeurmerk voor biologisch-dynamische landbouw en geldt als strengste keurmerk voor natuurcosmetica. Bij verzorgingsproducten moet minimaal 90% van de ingrediënten uit Demeter-grondstoffen komen.
Wil je leren hoe je een ingrediëntenlijst ontcijfert? Lees dan mijn artikel ‘Betekenis van ingrediënten in verzorgingsproducten‘. Daar leg ik uit wat een INCI-lijst is, hoe de volgorde werkt en hoe je veelvoorkomende ingrediënten leert herkennen.
Geef een reactie